ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း

ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ 

Dry Mouth (ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း) ကဘာလဲ။ 

Xerostomia လို႔ေခၚတဲ့ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းဟာ တံေတြးအထြက္နည္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ။ ဒါဟာေရာဂါတစ္ခုေတာ့မဟုတ္ေပမယ့္ က်န္းမာေရးအေျခအေနတစ္ခုခုရဲ႕ လကၡဏာ တစ္ရပ္ျဖစ္နိုင္သလို antihistamines၊ ႏွာပိတ္သက္သာေဆး၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ဆီးေဆး နဲ႔အျခားေသာေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြလည္းျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ 
တံေတြးဟာ သြားေတြမပ်က္စီးေအာင္နဲ႔ ပါးစပ္ထဲမွာရွိတဲ့ နူးညံ့တဲ့တစ္သွ်ဴးေတြ၊ မာေက်ာတဲ့တစ္သွ်ဴးေတြ စတာေတြကို က်န္းမာေနေစဖို႔ ထိန္းညွိေပးတဲ့ ခံတြင္းရဲ႕အေျခခံတိုက္စစ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ တံေတြးဟာ အစာေတြနဲ႔ အျခားေသာအပိုင္းအစေတြကိုဖယ္ရွားရွင္းလင္းေပးျပီး ပါးစပ္ထဲမွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြကထုတ္လႊတ္လိုက္တဲ့ အက္ဆစ္ေတြကို ဓာတ္ျပယ္ေစပါတယ္။ ဒါတင္မကပါဘူး ေရာဂါေတြကိုတိုက္ဖ်က္နိုင္တဲ့အရာေတြကိုလည္း ပါးစပ္ထဲမွာထုတ္ေပးတဲ့အျပင္ ေရာဂါျဖစ္ေစနုိင္တဲ့ ပိုးမႊားေတြ၀င္ေရာက္လာမႈနဲ႔ၾကီးထြားလာမႈတို႔ကို ေရွ႕တန္းက ကာကြယ္ေပးေနတာပါ။ 
ခံတြင္းေျခာက္တာနဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ျပႆနာေတြကေတာ့ လည္ေခ်ာင္းၾကာရွည္နာျခင္း၊ ပူေလာင္ေနသလိုခံစားရျခင္း၊ စကားေျပာရ ဒုကၡေရာက္ျခင္း၊ ျမိဳခ်ရခက္ျခင္း၊ အသံ၀င္ျခင္း၊သို႔မဟုတ္ ႏွာေခါင္းလမ္းေၾကာင္းေျခာက္ေသြ႕ျခင္း စတာေတြပါ၀င္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းဟာ Sjőgren’s syndrome (ရွဴိးဂရင္း ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာတစ္ရပ္လည္းျဖစ္နိုင္ပါေသးတယ္။ Sjőgren’s syndrome ဆိုတာဟာ နာတာရွည္ခုခံအားဆိုင္ရာျပႆနာျဖစ္ျပီး ဒီအေျခအေနမွာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ခုခံအားဟာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ အစိုဓာတ္ထုတ္ေပးတဲ့ဂလင္းေတြ၊ မ်က္ရည္ဂလင္းနဲ႔ တံေတြးဂလင္းေတြအျပင္ အျခားကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကိုပါ မွားယြင္းျပီးတိုက္ခိုက္ေနတာမ်ိဳးပါ။ 

လကၡဏာမ်ား 

Dry Mouth (ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ 

တကယ္လို႔သင္က တံေတြးအထြက္နည္းတယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္တိုင္းသို႔မဟုတ္ အခ်ိန္အမ်ားစုမွာ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြကုိ ခံစားေနရမွာပါ။ 
• ပါးစပ္ထဲမွာေျခာက္ကပ္ေနျခင္း 
• ေရမၾကာခဏဆာျခင္း 
• ပါးစပ္တြင္းအနာျဖစ္ျခင္း၊ (ပါးစပ္ေထာင့္ေတြကြဲတာ သို႔မဟုတ္ အနာျဖစ္တာ၊ နႈတ္ခမ္းကြဲတာ စတာမ်ိဳးေတြပါ။) 
• လည္ေခ်ာင္းေျခာက္ျခင္း 
• ပါးစပ္ထဲမွာ အထူးသျဖင့္ လွ်ာမွာ ပူေနတာ သို႔မဟုတ္ တဆစ္ဆစ္ေနတဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳးရေနျခင္း 
• လွ်ာဟာ ေျခာက္ေသြ႕နီရဲျပီးနာက်င္ေနျခင္း 
• စကားေျပာရာမွာျပႆနာရွိျခင္း သို႔မဟုတ္ အရသာခံရာမွာ ၊ ၀ါးတဲ့ေနရာမွာ၊ ျမိဳခ်တဲ့ေနရာမွာ အဆင္မေျပျဖစ္ျခင္း 
• အသံ၀င္ျခင္း၊ နွာေခါင္းလမ္းေၾကာင္းေျခာက္ျခင္းနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း 
• ခံတြင္းနံ႔ဆိုးျခင္း 
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။ 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ 

တကယ္လို႔သင္က ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းရဲ႕ သေကၤတနဲ႔ လကၡဏာေတြကို ခံစားလာရတယ္ဆိုရင္ သြားဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ မိသားစုဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေတြ႕ပါ။ 

ကာကြယ္ျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ 

Dry Mouth (ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကာကြယ္မလဲ 

ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းဟာ အျဖစ္မ်ားျပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကာကြယ္လို႔ရပါတယ္။ ေအာ္ပါအခ်က္ေတြကို လိုက္နာၾကည့္ပါ။ 
• တစ္ရက္ကို ေရ ၂လီတာေသာက္ပါ။ ဒါက ၂၅၀မီလီလီတာရွိတဲ့ ဖန္ခြက္၈ခြက္စာေရပမာဏပါပဲ။ 
• အိမ္မွာေရေငြ႕ေပးစက္ကိုသံုးပါ။ အထူးသျဖင့္ အိပ္ခန္းထဲမွာေပါ့။ 
• ပါးစပ္နဲ႔အသက္ရွဴမယ့္အစား နွာေခါင္းနဲ႔ရွဴပါ။ 
• ခံတြင္းေျခာက္ေစတဲ့ ေဆးေတြမေသာက္ပါနဲ႔။ အဆိုပါေဆးေတြထဲမွာ ဆီးေဆး၊ antihistamines နဲ႔ ႏွာပိတ္သက္သာေဆး စတာေတြပါ၀င္ပါတယ္။ သင့္ဆရာ၀န္က အျခားေဆးတစ္ခုကို ညႊန္းေပးနိုင္ပါလိမ့္မယ္။ 
• ကဖိန္းပါတဲ့ေသာက္စရာေတြ၊ ေဆးရြက္ၾကီးနဲ႔ အရက္စတာေတြကိုေရွာင္ပါ။ ဒီအရာအားလံုးဟာ ခံတြင္းထဲမွာေျခာက္ေသြ႕ေနမႈကို ပိုတိုးလာေစပါတယ္။ 

Dry Mouth (ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ 

ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားဆရာ၀န္ေတြဆီက အၾကံေပးခ်က္ေတြအျပင္ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကလည္း သင့္ရဲ႕ေ၀ဒနာေတြကို သက္သာေစမွာပါ။
• တစ္ေန႔လံုး သင့္ခံတြင္းကို အစိုဓာတ္ေပးနိုင္ေအာင္ ေရသို႔မဟုတ္ သၾကားမပါတဲ့အရည္ကိုေသာက္ပါ။ သို႔မဟုတ္ ေရခဲတံုးေတါကို ငံုထားပါ။ ၀ါးတာနဲ႔ျမိဳခ်ရတာကို အဆင္ေျပေစဖို႔ အစာစားတဲ့အခ်ိန္မွာ ေရေသာက္ေပးပါ။ 
• သၾကားမပါတဲ့ပီေကကို၀ါးပါ။ သို႔မဟုတ္ သၾကားမပါတဲ့ခ်ိဳခ်ဥ္အမာေတြငံုပါ။ ဒါေပမယ့္အခ်ိဳ႕လူေတအတြက္ သၾကားမပါတဲ့ပီေကနဲ႔ခ်ိဳခ်ဥ္ေတြမွာေတြ႕ရတဲ့ xylitol ဟာ မ်ားမ်ားစားရင္ ၀မ္းပ်က္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေအာင့္ျခင္းေတြကိုျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ 
• Biotene Oral Balance လိုမ်ိဳး Carboxymethyl cellulose သို႔မဟုတ္ hydroxyethyl cellulose ပါ၀င္တဲ့ ေဆးဆုိင္မွာ ကိုယ္တုိင္၀ယ္လို ့ရတဲ့ တံေတြးအစားထိုးပစၥည္းေတြကို သံုးၾကည့္ပါ။ 
• ပါးစပ္နဲ႔အသက္မရွဴဘဲ နွာေခါင္းနဲ့အသက္ရွဴပါ။ ညဘက္ေတြမွာ ပါးစပ္နဲ႔အသက္ရွဴတာျဖစ္ေစနုိင္တဲ့ အိပ္ေဟာက္ျခင္းကိုကုသဖို႔နည္းလမ္း ရွာပါ။ 
• ညဘက္ဆို အခန္းထဲကို အခန္းတြင္းေရေငြ႕ေပးစက္ကိုသံုးျပီး အစိုဓာတ္ေပးပါ။ 
• ႏႈတ္ခမ္းေျခာက္တာေတြ ကြဲတာေတြကိုေခ်ာေမြ႕သြားေစဖို႔ ႏႈတ္ခမ္းကိုအစိုဓာတ္ျဖည့္ပါ။ 
ေရာဂါအေျခအေနပိုဆိုးသြားေစမယ့္ပစၥည္းေတြကိုေရွာင္ပါ။ ဒီပစၥည္းေတြကေတာ့ 
• အရက္နဲ႔ ကဖိန္းဓာတ္ေတြ။ ဒီပစၥည္းေတြဟာ ေျခာက္ေသြ႕နာက်င္ျခင္းေတြကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ alcohol ပါတဲ့ခံတြင္းသန္႔စင္ေဆးရည္ကုိ မသံုးပါနဲ႔။ 
• ေဆးရြက္ၾကီးနဲ႔ပတ္သက္တာမွန္သမွ် မသံုးပါနဲ႔။ တကယ္လို႔ သင္က ေဆးရြက္ၾကီးကို ရွဴတယ္၊ ၀ါးတယ္ဆိုရင္ ရပ္လိုက္ပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေဆးရြက္ၾကီးပါ၀င္ပစၥည္းေတြဟာ ခံတြင္းကိုေျခာက္ေသြ႕နာက်င္ေစပါတယ္။
• antihistamines နဲ႔ ႏွာပိတ္သက္သာေဆး လို ေဆးမ်ိဳး။ ဒါေတြက ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းကို ပိုဆိုးေစပါတယ္။ 
• သၾကားသို႔မဟုတ္ အက္ဆစ္ဓာတ္ပါ၀င္တဲ့ အစာေတြနဲ႔ခ်ိဳခ်ဥ္ေတြ။ ဒါေတြက သြားပ်က္စီးနိုင္ေခ်ကို ပိုမ်ားေစပါတယ္။ စပ္တဲ့အစာေတြနဲ႔ ဆားငံတဲ့အစာေတြကိုလည္းေရွာင္ပါ။ သူတို႔ကလည္း ခံတြင္းနာက်င္ျခင္းကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ 
တံေတြးဟာသြားနဲ႔ခံတြင္းကို က်န္းမာေရးေကာင္းေအာင္ထိန္းသိမ္းေပးတဲ့ေနရာမွာ အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကိုလိုက္နာျခင္းက ခံတြင္းေျခာက္တာကိုသက္သာေစျပီး သြားေတြကိုလည္း ကာကြယ္ေပးနိုင္မွာပါ။ 
• ဖလိုရြိဳက္သြားတိုက္ေဆးနဲ႔သြားတိုက္ျပီး သြားၾကားထိုးပါ (ၾကိဳးျဖင့္)။ သင္ဟာ ေဆးပါတဲ့ဖလိုရြိဳက္သြားတိုက္ေဆးေတြ၊ betaie ပါ၀င္တဲ့သြားတိုက္ေဆးေတြ သို႔မဟုတ္ ဘက္တီးရီးယားအက္ဆစ္ေတြကို ဓာတ္ျပယ္ေစတဲ့ သြားတိုက္ေဆးဂ်ယ္ေတြ သံုးရင္ ပိုအဆင္ေျပနိုင္မလားဆိုတာ သြားဆရာ၀န္ကိုေမးပါ။ 
• ညအိပ္ရာမ၀င္ခင္ ဖလိုရိြဳက္ပါတဲ့ ခံတြင္းသန္႔ေဆးရည္ကိုသံုးပါ။ သို႔မဟုတ္ ဖလိုရြိဳက္ဂ်ယ္နဲ႔ သြားတိုက္ပါ။ 
• တစ္နွစ္ကို အနည္းဆံုး၂ၾကိမ္သြားဆရာန္နဲ႔ေတြ႕ျပီး သြားပ်က္စီးတာကို ကာကြယ္နိုင္ဖို႔ သြားအေျခအေနစစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ သြားခ်ိဳးေတြဖယ္ရွားျခင္းစတာေတြကို ျပဳလုပ္ပါ။